Έχουν δίκιο οι "ξερόλες" του espresso;
Οι εποχές που ο espresso ήταν απλά «ένα καφεδάκι» έχουν περάσει ανεπιστρεπτί εδώ και χρόνια. Ο espresso πλέον έχει ένα αφοσιωμένο και φανατικό κοινό, ενημερωμένο και απαιτητικό, που ξέρει να κρίνει και να αποζητά το καλύτερο, κι αυτό μόνο ως θετικό μπορεί να χαρακτηριστεί.
Μόνο; Όταν κάτι γίνεται δημοφιλές, μαζί του αναπτύσσεται και το φαινόμενο του «gatekeeping»: πρόκειται περί του γνωστού attitude που συνδυάζει γνώσεις επί παντός επιστητού, σνομπισμό προς τους «νέους» στο χώρο, μια συμπεριφορά «ξερολίασης» που μπορεί να προβληματίσει αρκετά όσους κάνουν τα πρώτα τους βήματα στο να εξερευνήσουν τον καφέ τους λίγο παραπάνω.
Προσπαθούμε να εντοπίσουμε πέντε βασικά σημεία του Gatekeeping στον espresso, να δούμε την αλήθεια που ίσως κρύβουν και – φυσικά – να αποκαταστήσουμε τις ισορροπίες.
Πέντε χαρακτηριστικά του espresso gatekeeping που λατρεύουμε να μισούμε
- Ο σωστός καφές πίνεται σκέτος και μόνο σκέτος
Το Gatekeeping: Ο νούμερο ένα άγραφος νόμος προστάζει πως μόνο με σκέτο καφέ αντιλαμβανόμαστε πλήρως το γευστικό προφίλ του espresso.
Η αλήθεια: Αν μιλάμε για έναν ποιοτικό, single origin καφέ, άρτια εκτελεσμένο, η θεώρηση αυτή έχει βάση. Στην καθημερινή μας ζωή, «σωστός» καφές είναι… αυτός που μας αρέσει. Κι αν η ζάχαρη καλό είναι να αποφεύγεται (λόγω περιττών θερμίδων), ένα γλυκαντικό, αν το τραβάει ο ουρανίσκος μας, σίγουρα δεν έβλαψε ποτέ κανέναν – ούτε και λίγο γάλα, φυσικά.
- Ο Freddo καταστρέφει την ιδέα του espresso, κάθε φορά που πίνεις Freddo ένας Ιταλός αυτοκτονεί ντροπιασμένος
To Gatekeeping: Η παράδοση του καφέ αφορούσε πάντα ζεστά ροφήματα. Ο κρύος καφές καταστρέφει τις γευστικές νότες του καφέ, νερώνει τη γεύση του, είναι χαμηλής ποιότητας ελληνική πατέντα
Η αλήθεια: Η παράδοση του καφέ αφορά ζεστά ροφήματα, γιατί (πολύ) παλιά δεν υπήρχε η δυνατότητα για παγωμένους καφέδες! Στην πραγματικότητα, το να φτιάξεις ένα σωστό Freddo απαιτεί σωστή επιλογή χαρμανιού, καλή τεχνική κι εμπειρία. Και ακόμα και οι Ιταλοί έχουν αρχίσει να βάζουν νερό στο κρασί τους (και πάγο στον καφέ τους). Είναι μια ελληνική πατέντα, που έγινε όμως κομμάτι της καθημερινότητας μας.
- Αν δεν έχεις μύλο με κωνικά μαχαίρια, τη ζυγαριά του Πάμπλο Εσκομπάρ και χρονόμετρο ολυμπιονίκη sprinter, espresso σωστό δε βγάζεις.
To Gatekeeping: Το ανελέητο flexing γύρω από τον εξοπλισμό, τα σημειωματάρια με τις εκχυλίσεις και το ύφος μεταξύ master chef και τρελού επιστήμονα.
Η αλήθεια: Εννοείται πως καλός εξοπλισμός και κυρίως, η γνώση της χρήσης του, θα σε βοηθήσουν να πετύχεις καλύτερες εκχυλίσεις. Οι Ιταλοί ωστόσο βγάζουν απολαυστικό μυρωδάτο καφέ με ένα απλό Moka Pot. Αν έχεις ένα καλό χαρμάνι και τηρείς βασικές οδηγίες, θα καταφέρεις μια χαρά απολαυστικά φλιτζάνια.
- Μμμ… νότες από ξύσμα μοσχολέμονου, άνθη γιασεμιού και ώριμα κίτρινα φρούτα.
Το Gatekeeping: Η υιοθέτηση του λεξιλογίου (αλλά και του ύφος) των σομελιέ από μεγάλο μέρος της κοινότητας του καφέ.
Η αλήθεια: Ο καφές έχει όντως γευστικές νότες, και τα χαρμάνια (αλλά και οι single-origin καφέδες) μπορεί να διαφέρουν κατά πολύ μεταξύ τους. Οι νότες του καφέ είναι απλά ένα εργαλείο για να ανακαλύπτουμε καφέδες που ταιριάζουν στο γούστο μας, και όχι πεδίο επίδειξης γνώσεων και σνομπισμού. Το γούστο καλλιεργείται με τις δοκιμές, και σημασία έχει να αναπτύξουμε το προσωπικό μας αισθητήριο, για να απολαμβάνουμε καφέδες που μας αρέσουν – όχι για να παίζουμε «βρες τις διαφορές» ανάμεσα στους καφέδες.
- Ο decaf δεν είναι καφές… πιες ένα τσάι καλύτερα.
To Gatekeeping: Ο σνομπισμός έναντι του ντεκάφ καφέ, σαν προϊόν δεύτερης κατηγορίας.
Η αλήθεια: Δυστυχώς, επί σειρά ετών, ντεκαφεϊνέ καφές δε φημιζόταν για τη γεύση του, καθώς οι παλιές μέθοδοι αποκαφεϊνοποίησης συνήθως αφαιρούσαν και τη γεύση και το άρωμά του. Πλέον, με τις νέες μεθόδους, έχουμε decaf καφέδες που πραγματικά δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε από τους συμβατικούς – και για τους πραγματικούς «μερακλήδες», Single Origin Swisswater Decaf Καφέδες, που πραγματικά θα έβαζαν τα γυαλιά σε πολλούς εκ του ασφαλούς γνώστες του
Ο espresso έχει «κανόνες» - αν όχι «κανόνες» με τη στενή έννοια του όρου, έχει σίγουρα ένα απόθεμα γνώσης το οποίο μπορεί να μας βοηθήσει να απολαμβάνουμε το καθημερινό μας καφεδάκι λίγο περισσότερο. Οι κανόνες όμως, είναι για να σπάνε. Σημασία, στο τέλος, έχει ο καφές που μας αρέσει – ή όπως λέμε στο Coffees.gr, ο καφές που μας αξίζει!